Zęby wyglądają na dłuższe niż kiedyś, a gorąca kawa wywołuje przeszywający ból? To może być recesja dziąseł – problem, który rozwija się powoli i przez lata pozostaje niezauważony. Dotyczy ogromnej części dorosłych i prowadzi do poważnych konsekwencji. Jak zapobiegać cofaniu się dziąseł i co powoduje ich recesję? Wyjaśniamy.
Recesja dziąseł – czym jest i dlaczego stanowi poważny problem?
Recesja to przesunięcie brzegu dziąsła poniżej połączenia szkliwno-cementowego, czyli odsłonięcie korzenia zęba. Ząb wygląda na dłuższy, a niechroniona szkliwem zębina staje się podatna na ból i próchnicę korzeniową. Spożywanie gorących, zimnych i kwaśnych potraw zaczyna sprawiać wtedy wyraźny dyskomfort.
Badania epidemiologiczne potwierdzają, że recesje dziąseł wśród dorosłych są bardzo częste. U dzieci pojawiają się głównie na zębach siecznych, u dorosłych – na kłach i zębach przedtrzonowych. Częstość ich występowania rośnie z wiekiem, a mężczyźni są bardziej narażeni na cofanie się dziąseł niż kobiety[1].
Przyczyny recesji dziąseł
Wśród przyczyn recesji dziąseł wyróżnia się czynniki anatomiczne i nabyte. Do tych pierwszych należą cienki biotyp dziąsłowy, brak przedsionkowej blaszki kostnej oraz zaburzenia ustawienia zębów – stłoczenia, rotacje i wychylenie w stronę policzka.
Najczęstszym czynnikiem nabytym jest nieprawidłowe szczotkowanie:
- · używanie szczoteczki ze zbyt twardym włosiem,
- · nadmierny nacisk szczoteczki na szkliwo,
- · wykonywanie szczoteczką ruchów poziomych zamiast wymiatających.
Oprócz tego recesji dziąseł sprzyjają:
- · płytka nazębna i kamień nazębny zalegający na powierzchni zębów,
- · przewlekłe zapalenie dziąseł,
- · ortodontyczne przesuwanie zębów,
- · poddziąsłowe wypełnienia zębów,
- · noszenie niedopasowanych koron protetycznych[2],
- · bruksizm,
- · zmiany hormonalne u kobiet w ciąży[3].
Profilaktyka cofania się dziąseł
Na czynniki anatomiczne cofania się dziąseł nie masz dużego wpływu, ale większość przyczyn nabytych da się wyeliminować. Najważniejsza jest staranna higiena jamy ustnej i prawidłowa technika szczotkowania – używanie miękkiej szczoteczki oraz wykonywanie delikatnych ruchów wymiatających (od dziąsła do korony) podczas szczotkowania. Uzupełnieniem rutyny higienizacyjnej powinno być codzienne czyszczenie przestrzeni międzyzębowych nicią lub szczoteczkami międzyzębowymi.
W sytuacjach utrudnionej higieny – np. po zabiegach czy przy aparacie ortodontycznym – warto sięgnąć po preparaty wspierające usuwanie płytki nazębnej. Może to być no. ELUGEL żel stomatologiczny z chlorheksydyną, czyli ze składnikiem aktywnym pomagających zwalczać bakterie Gram-dodatnie i Gram-ujemne, a także drożdżaki[4].
By zapobiec cofaniu się dziąseł, niezbędne są też regularne wizyty u stomatologa – profesjonalna ocena stanu przyzębia pozwala wykryć recesje na wczesnym etapie. Ryzyko pojawiania się tego problemu zmniejsza też rezygnacja z palenia papierosów.
Cofanie się dziąseł nie mija samoistnie. Ignorowanie objawów to ryzyko próchnicy korzeniowej i utraty zęba. Dobra wiadomość jest taka, że recesji można zapobiegać, dzięki zachowaniu perfekcyjnej higieny w jamie ustnej oraz właściwej technice szczotkowania.
[1] Zawada Ł, Konopka T, Chrzęszczyk D: Występowanie recesji dziąseł u dorosłych mieszkańców Wrocławia. Dent. Med. Probl. 2012, 49, 3, 383–390.
[2] Zawada Ł, Konopka T, Chrzęszczyk D: Występowanie recesji dziąseł u dorosłych mieszkańców Wrocławia. Dent. Med. Probl. 2012, 49, 3, 383–390.
[3] https://dentonet.pl/pacjent/cofanie-sie-dziasel-jak-zapobiegac-i-leczyc-recesje-dziasel/ accessed: 8.04.2026 r.
[4] https://www.pierrefabre-oralcare.com/pl-pl/p/elugel-zel-stomatologiczny-3577056022722-808759b4, accessed: 8.04.2026 r.
Artykuł sponsorowany
Stomatologia zawsze była dla mnie tematem, który warto odczarować i wytłumaczyć po ludzku. Najbardziej cenię profilaktykę i proste nawyki, które robią dużą różnicę w zdrowiu jamy ustnej. Lubię konkret: co działa, co szkodzi i na co zwracać uwagę, żeby uniknąć problemów. Wierzę, że spokojna wiedza jest lepsza niż strach, a regularność wygrywa z zrywami raz na rok.